Nicolas Maduro‘nun askeri operasyonla ABD’ye götürülmesinin akabinde global piyasalarda kısa periyodik bir dalgalanma yaşandı.
Uzmanlar operasyonun ekonomik göstergelere tesirinin sonlu olacağı görüşünde.
Dünya‘nın en büyük petrol rezervine sahip olan ülkesi Venezuela‘ya yönelik operasyonun akabinde ham petrol %0,84 Brent petrol ise %0,68 yükseldi.
Dolar bazında altın %1,83, gümüş %3 civarında yükseldi.
Borsalardaysa yükseliş gözlemlendi.
İngiltere’deki FTSE100 endeksi %0,3 Almanya’daki Dax endeksi %0,64, Japonya’da Nikkei 225 endeksi %3,3 yükseldi.
Türkiye‘de de BIST 100 %1,6 bedel kazandı.
Peki Venezuela‘daki operasyonun memleketler arası piyasalara tesiri nasıl olabilir?
Uzun müddettir milletlerarası gelişmeler nedeniyle yükselişte olan altın fiyatlarında bu sebeple bir yükselme bekleniyor mu?
BBC’ye konuşan AJ Bell yatırım yöneticisi Russ Mould, “Artan jeopolitik tansiyonlar olağanda yatırımcıları huzursuz ederdi, fakat global piyasalar satış dalgasından kaçındı” diyor.
BBC News Türkçe’ye konuşan piyasa uzmanı Cihan Kırıkoğlu’na nazaran de operasyonun piyasalara “beklendiği ölçüde bir etkisi” olmadı.
Türkiye Güçleri ve Stratejileri Siyasetleri Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener de operasyonun Türkiye ve gelişmekte olan ülkelere orta vadedeki tesirinin hudutlu olacağı görüşünde.
” Venezuela‘nın dış dünyayla bağı hudutlu olduğu için direkt bir tesir beklenmez” diyen Akyener, jeopolitik risk açısından da Türkiye için “olumsuz bir tesir beklemediğini” söyledi.
‘Piyasalara tesiri olmadı’
Uluslararası piyasalarda pahalı metallerin fiyatlarının yükselmesi sonrası madencilik şirketlerinin payları yükseldi.
Asya’daki pay senedi piyasaları, yatırımcıların Venezuela‘daki gelişmelerden farklı haberlere odaklanmasıyla yükseliş gösterdi.
Güney Kore ve Çin’deki büyük endeksler de yükselişteydi.
Yatırım şirketi eToro’dan Zavier Wong, bu görünümün, Venezuela‘daki olayların tesirlerinin uzak kalacağına dair inancı yansıttığını söyledi.
Jeopolitik gerginlik ve belirsizlik ortamlarında petrol ve altın fiyatının yükseldiğine, dolar talebinde artış yaşanması üzere gibi besbelli hareketler gözlendiğini belirten Kırıkoğlu, operasyonun akabinde borsaların olumlu süreç yaptığını, bunun bir gösterge olduğunu savundu.
Kırıkoğlu, operasyon şayet başarız olsaydı, durumun “ne olacağı belirli olmayan ucu açık bir noktaya evrilebileceğine” ve o vakit piyasaların negatif etkilenebileceğine işaret etti.
Evren Kırıkoğlu’na nazaran böylesi bir durum gerçekleşseydi “jeopolitik belirsizlik fiyatlaması” olabilirdi.
Kırıkoğlu, dolarda bir ölçü pahalanma olsa da “eskisi kadar büyük bir dolara kaçış” olmadığını belirtirken, altındaki pahalanmanın sebebiniyse bu metalin “zaten yükseliş trendinde olmasına” bağladı.
Reuters’a konuşan JP Morgan Varlık İdaresi Asya-Pasifik Baş Piyasa Stratejisti Tai Hui ise, “Bu olayın daha geniş jeopolitik tesirleri olmalı, lakin bence finans piyasaları bu tıp riskleri hakikat bir biçimde fiyatlandırmada çok verimli değil” diyerek vakitle görünümün değişebileceğine işaret etti.
‘Petrol fiyatlarını etkilemez’
Birçok uzmana nazaran operasyonun petrole tesiri de sonlu olacak.
Bunun sebeplerinden biri dünyadaki mevcut petrol stoğunun yüksek olması.
Bir öteki sebep ise, Venezuela‘nın rezervlerinin hali hazırda üretimi sıkıntı bir petrol olması ve mevcut üretim manasında dünya arzının yüzde birinden az bir ölçüsüne karşılık gelmesi olarak gösteriliyor.
Venezuela‘nın 300 milyar varilin üzerinde petrol rezervi bulunuyor. Sahip olduğu kaynakların çok büyük bir kısmı “ağır petrol” olarak nitelendiriliyor.
TESPAM Başkanı Akyener, Venezuela petrolü için, “Sürekli yatırım yapılması gerekiyor. Petrolü arıtmanız gerekiyor, sülfürünü ayırmanız gerekiyor. Yani üretim maliyeti yüksek, üretimi zor” diyor.
Uluslararası Güç Ajansının raporuna nazaran Venezuela Kasım ayında yaklaşık 860 bin varil petrol üretti.
Bu sayı, ülke dünyanın en büyük rezerve sahip olmasına karşın, dünya petrol tüketiminin yüzde birinden daha azını oluşturuyor.
Ülkedeki tek ABD’li güç şirketi Chevron’un payları operasyonun akabinde biraz yükseldi.
Dünyada petrol stoklarının da yüksek olduğunu belirten Akyener, bu sebeplerle “petrol fiyatlarını şişirecek bir arz talep dengesizliği yok” diyor.
BP’nin eski CEO’su Lord Browne da BBC’ye verdiği demeçte, Venezuela’nın petrol üretimini yine canlandırmasının “çok büyük bir marifet yatırımı ve zaman” gerektireceğini söylüyor.
Bir kısım üretimde “hızlı bir toparlanma” olabileceğini belirten Browne, bölüm yine yapılanırken üretimin aslında düşebileceğini de kelamlarına ekledi.
Türkiye’ye tesiri ne olur?
Kırıkoğlu’na nazaran savaş ve çatışma hallerinde bu durumun öncelikle ülkelerin ticaret hacmini, ticaret yollarını etkileyip etkilemediğine bakıldığını belirtti.
Kırıkoğlu “bu açıdan bakarsak Venezuela’nın dış dünyayla bu manada ilgisi sonlu olduğu için Türkiye için direkt bir tesir beklenmez” değerlendirmesinde bulundu.
Kırıkoğlu da, “Venezuela’nın petrolü işlemeye hazır bir petrol değil ve bu petrol fiyatlarında oynaklık yaratabilecek bir bahis değil. Bu manada Türkiye’ye tesiri de petrol fiyatı üzerinden çok sonlu olur” diyor.
Kırıkoğlu “Türkiye için daha çok demir-çelik emtia fiyatlarını yükseltecek bir bahis olursa maliyetlerimizi dolaylı tesirler, o denli bir şey de kelam konusu değil” dedi.
Operasyonla birlikte güç fiyatlarında bir değişiklik beklentisi olsaydı güç ithalatçısı olduğu için Türkiye’nin de negatif etkilenebileceğini belirten Akyener ise “ancak güç fiyatlarında bir değişim şu anda kelam konusu değil” dedi.
Ülkelerin jeopolitik risk priminin de değerli bir başlık olduğunu belirten Kırıkoğlu da örneğin, “Avrasya bloğu ile yakın ülkelerin ABD’nin başarılı olması nedeniyle risk primlerinin etkilenebileceğini” söyledi.
Kırıkoğlu “Türkiye açısından ben Venezuela kaynaklı olumsuz bir tesir beklemiyorum” dedi.
Kaynak: Haberler
